Opinber skipti á dánarbúi
Opinber skipti á dánarbúi eru skipti þar sem skiptastjóri stýrir málinu í stað erfingja og kallað er eftir kröfum. Leiðin getur hentað þegar búið er skuldugt, erfingjar ósammála eða málið óljóst.
Hvað á ég að gera fyrst ef ég fæ áskorun frá sýslumanni?
Svar við áskoruninni getur ráðið því hvort málið fari í einkaskipti eða opinber skipti, og því er best að bregðast við strax. Skrefin eru þessi:
- Lestu áskorunina vandlega og taktu eftir frestinum sem þar er settur.
- Safnaðu saman því sem þú átt til af gögnum um búið, svo sem erfðaskrá, yfirliti yfir eignir og skuldir og bankayfirliti.
- Hafðu samband við lögmann áður en fresturinn rennur út.
Hvenær á að leita til lögmanns?
Leitaðu til lögmanns um leið og þér berst eitthvað af þessu:
- áskorun frá sýslumanni
- beiðni um opinber skipti
- krafa á hendur búinu
Fresturinn til að svara er tilgreindur í áskoruninni og svarið getur ráðið því hvaða leið er farin. Sama á við ef þú sem erfingi vilt skilja stöðuna áður en þú tekur afstöðu. Einar Hugi annast erfðamál og veitir erfingjum ráðgjöf.
Hringdu í 659 1600 eða skrifaðu Einari.
Hvað eru opinber skipti og hvernig eru þau frábrugðin einkaskiptum?
Við einkaskipti sjá erfingjar sjálfir um búið með leyfi sýslumanns og taka að jafnaði ábyrgð á skuldum þess. Við opinber skipti fer búið fyrir dóm.
NánarFela: Hvað eru opinber skipti og hvernig eru þau frábrugðin einkaskiptum?
Þar stýrir skiptastjóri skiptunum, kallað er eftir kröfum og búið er gert upp samkvæmt reglum laganna. Erfingjar sitja þá ekki sjálfir við stýrið, en í staðinn er málið í föstum og formlegum farvegi.
Munurinn skiptir mestu þegar skuldir eru miklar eða óvissa mikil. Þá getur opinber leið veitt betri yfirsýn og skýrari ramma en einkaskipti, þar sem engin leið er að vita fyrir fram hvað kröfuhafar munu gera.
Hvenær henta opinber skipti?
Sé búið skuldugt, erfingjar ósammála eða málið óljóst getur verið betra að fara með það fyrir dóm. Dæmigerðar aðstæður eru:
- skuldir búsins eru miklar eða óþekktar og erfingjar vilja ekki bera ábyrgð á þeim
- erfingjar eru ósammála um skiptingu eða um gildi erfðaskrár
- einhver erfingi vill ekki taka þátt í einkaskiptum
- kröfuhafar hafa þegar krafist skipta eða líklegt er að þeir geri það
Ef þú ert í vafa er skynsamlegt að byrja á forkönnun á stöðu dánarbús, því hún sýnir hvort opinber skipti séu raunhæfur eða nauðsynlegur kostur.
Hver getur krafist opinberra skipta og hvenær?
Erfingi getur lagt fram beiðni um opinber skipti. Sýslumaður gengur á eftir erfingjum þegar fjórir mánuðir eru liðnir frá andláti og skiptum hefur ekki verið ráðstafað, og krefst opinberra skipta ef erfingjar sinna ekki áskoruninni (skiptalög nr. 20/1991, 32. gr.).
NánarFela: Hver getur krafist opinberra skipta og hvenær?
Hafi skiptum ekki verið lokið og erfingjar ekki fengið leyfi til einkaskipta innan sex mánaða getur kröfuhafi með gjaldfallna kröfu einnig krafist opinberra skipta (skiptalög nr. 20/1991, 40. gr.). Þess vegna þarf að bregðast við tímanlega, ekki bíða eftir að frestir renni út.
Hvað gerir skiptastjóri?
Skiptastjóri stýrir skiptunum. Hann tekur við eignum búsins, kallar eftir kröfum, gerir upp við kröfuhafa eftir reglum laganna og skiptir því sem eftir stendur milli erfingja.
NánarFela: Hvað gerir skiptastjóri?
Erfingjar og kröfuhafar geta komið að athugasemdum og gætt réttar síns í ferlinu. Erfingi getur leitað ráðgjafar hjá lögmanni um samskipti sín við skiptastjóra.
Hvað fæ ég í opinberum skiptum?
Þjónustan felur í sér:
- mat á því hvort opinber skipti séu rétta leiðin
- aðstoð við kröfu eða andsvör vegna beiðni um opinber skipti
- ráðgjöf til erfingja um stöðu þeirra gagnvart skiptastjóra
Ef ágreiningur milli erfingja liggur að baki á þjónustan ágreiningur milli erfingja einnig við.
NánarFela: Hvað fæ ég í opinberum skiptum?
Einar Hugi Bjarnason hrl. veitir erfingjum ráðgjöf um kröfu um opinber skipti. Hann metur með þér hvort leiðin sé sú rétta og aðstoðar við kröfu eða andsvör vegna beiðni um opinber skipti.
Spurt og svarað um opinber skipti
Hvað gerist ef ég geri ekkert fyrstu mánuðina?
Hafi skiptum ekki verið ráðstafað innan fjögurra mánaða frá andláti skal sýslumaður skora á erfingja að efna til skipta, ella krefst hann opinberra skipta (skiptalög nr. 20/1991, 32. gr.). Það er því skynsamlegt að byrja snemma.
Hvað getur kröfuhafi gert eftir sex mánuði?
Hafi skiptum ekki verið lokið og erfingjar ekki fengið leyfi til einkaskipta innan sex mánaða frá andláti getur kröfuhafi með gjaldfallna kröfu krafist opinberra skipta (skiptalög nr. 20/1991, 40. gr.).
Hver stýrir opinberum skiptum?
Skiptastjóri stýrir skiptunum og kallað er eftir kröfum. Þetta er ólíkt einkaskiptum, þar sem erfingjar sjá sjálfir um búið með leyfi sýslumanns.
Hvað á ég að gera ef erfingjar eru ósammála?
Fyrsta skrefið er að fá skýra mynd af stöðunni: hver erfir, í hvaða hlutföllum og hvað er í búinu. Takist ekki að ná samkomulagi getur verið skynsamlegt að velja aðra leið en einkaskipti. Einar ráðleggur erfingjum um valkostina. Lestu meira um ágreining milli erfingja.
Hvenær er opinber leið skynsamlegri en einkaskipti?
Opinber skipti geta hentað þegar skuldir eru miklar eða óvissa mikil. Einkaskipti henta þegar fjölskyldan er samstíga og búið er í lagi. Forkönnun á fjárhagsstöðu búsins sýnir hvor leiðin er skynsamlegri.
Hvað á ég að gera þegar mér berst áskorun frá sýslumanni?
Lestu áskorunina vandlega og athugaðu hvaða frestur er settur. Safnaðu saman gögnum um búið, svo sem erfðaskrá og yfirliti yfir eignir og skuldir, og hafðu samband við lögmann áður en fresturinn rennur út. Sinni erfingjar ekki áskoruninni krefst sýslumaður opinberra skipta (skiptalög nr. 20/1991, 32. gr.), svo svarið getur ráðið því hvaða leið verður farin.
Lagagrundvöllur síðunnar
Skiptalög (skiptalög nr. 20/1991, 32. gr.) og (skiptalög nr. 20/1991, 40. gr.) fjalla um það hvenær sýslumaður eða kröfuhafi getur krafist opinberra skipta. Almenn upplýsing, ekki lögfræðiráðgjöf í þínu máli.
Tengd mál
Þjónusta Einars Huga Bjarnasonar hrl.
Síðast uppfært