Einkaskipti dánarbús
Einkaskipti dánarbús þýða að erfingjar sjá sjálfir um að skipta búinu, með leyfi sýslumanns, í stað þess að skiptastjóri sé skipaður. Einkaskipti henta þegar fjölskyldan er samstíga, búið er í lagi og enginn vafi leikur á hverjir erfa.
Svona ganga einkaskipti fyrir sig
Skrefin eru þrjú og hvert þeirra vísar á kaflann þar sem það er útskýrt.
- Umsókn um leyfi til einkaskipta
- Erfðafjárskýrsla til sýslumanns
- Einkaskiptagerð og úthlutun til erfingja
Hvenær á að leita til lögmanns?
Leitaðu til lögmanns áður en þú skrifar undir umsókn um leyfi, sérstaklega ef:
- skuldir búsins eru óljósar
- einhver erfingi er tregur til samstarfs
- hinn látni átti maka sem getur setið í óskiptu búi, því þá er ekki víst að einkaskipti séu rétta leiðin að svo stöddu
NánarFela: Hvenær á að leita til lögmanns?
Einar annast erfðamál og leiðir þig í gegnum umsókn, skýrslu og skiptagerð, og fylgist með frestunum fyrir þína hönd.
Hvað eru einkaskipti og hvenær henta þau?
Einkaskipti eru sú leið þar sem erfingjar taka búið í sínar hendur. Í stað þess að dómstóll skipi skiptastjóra fá erfingjar leyfi sýslumanns til að skipta sjálfir og ganga frá skiptunum með skriflegu skjali sem þeir undirrita.
NánarFela: Hvað eru einkaskipti og hvenær henta þau?
Leiðin er yfirleitt einfaldari og hraðari en opinber skipti, en hún byggist á því að erfingjar vinni saman. Þau henta síður þegar skuldir eru miklar eða óljósar, þegar erfingjar eru ósammála um skiptingu eða þegar einhver vafi er á gildi erfðaskrár.
Við einkaskipti taka erfingjar að jafnaði ábyrgð á skuldum búsins, og þess vegna skiptir undirbúningurinn máli. Einar Hugi Bjarnason hrl. annast pappírsvinnuna, sækir um leyfi og sér til þess að skiptunum ljúki innan frestsins sem sýslumaður setur. Ef þú ert ekki viss um stöðu búsins er rétt að byrja á forkönnun á stöðu dánarbús.
Hvernig er sótt um leyfi til einkaskipta?
Sótt er um leyfið hjá sýslumanni. Með umsókninni þurfa að fylgja upplýsingar um hinn látna, erfingja og stöðu búsins, auk erfðaskrár ef hún er til.
NánarFela: Hvernig er sótt um leyfi til einkaskipta?
Sýslumaður fer yfir umsóknina og setur frest til að ljúka skiptunum. Einar útbýr umsóknina, safnar gögnum og fylgir málinu eftir, svo að þú þurfir ekki að glíma við eyðublöðin án aðstoðar.
Ef einn eða fleiri erfingjar vilja ekki taka þátt í einkaskiptum er ekki sjálfgefið að leyfið fáist. Þá getur verið ástæða til að skoða aðrar leiðir, til dæmis að setja fram kröfu um opinber skipti.
Hvað taka einkaskipti langan tíma?
Sýslumaður ákveður frest til að ljúka einkaskiptum. Hann er að jafnaði ekki lengri en eitt ár frá andláti (skiptalög nr. 20/1991, 31. gr.).
Sjá dagsetningar út frá andlátsdegi
NánarFela: Hvað taka einkaskipti langan tíma?
Sýslumaður má lengja frestinn ef erfingjar leggja fram skriflega og rökstudda beiðni og óviðráðanleg atvik, sem erfingjum verður ekki gefin sök á, koma í veg fyrir að skiptum ljúki. Tíminn ræðst af því hvað er í búinu: einföld bú með fáum eignum klárast fljótt, en fasteignir, fyrirtæki eða margir erfingjar lengja ferlið. Framlenging er undantekning, ekki sjálfsögð. Fylgstu því vel með frestinum og skilaðu skriflegri, rökstuddri beiðni áður en hann rennur út.
Sé skiptum ekki lokið og leyfið ekki fengið innan sex mánaða frá andláti getur kröfuhafi með gjaldfallna kröfu krafist opinberra skipta (skiptalög nr. 20/1991, 40. gr.). Því þarf að sækja um leyfið tímanlega.
Hvað er erfðafjárskýrsla og hver skilar henni?
Erfingjar skila erfðafjárskýrslu til sýslumanns innan tímamarka sem greinir í leyfi til einkaskipta (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 6. gr.). Í skýrslunni er skattstofn búsins reiknaður og á hann leggst erfðafjárskattur, 10% (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 2. gr.).
NánarFela: Hvað er erfðafjárskýrsla og hver skilar henni?
Frítekjumark er verðtryggt og breytist í upphafi hvers árs, og því er rétt að skoða erfðafjárskýrslu og erfðafjárskatt áður en skýrslu er skilað. Einar útbýr skýrsluna fyrir þig og útskýrir hvernig skattstofn er fundinn.
Hvað er einkaskiptagerð?
Einkaskiptagerð er skjalið sem erfingjar undirrita þegar skiptunum er lokið. Þar kemur fram hvaða eignir voru í búinu, hvaða skuldir voru greiddar og hvernig eignir skiptast milli erfingja.
NánarFela: Hvað er einkaskiptagerð?
Skjalið er grunnurinn að því að fasteignir og aðrar eignir séu skráðar á réttan eiganda. Einar semur skjalið og aðstoðar við sölu eigna og úthlutun til erfingja.
Hvaða gögn þarf ég að hafa með?
Gagnalistann sem þú getur merkt við er að finna á síðunni um forkönnun á stöðu dánarbús.
NánarFela: Hvaða gögn þarf ég að hafa með?
Komdu með vottorð um tilkynningu andláts, erfðaskrá ef hún er til, yfirlit yfir eignir og skuldir, bankayfirlit, reikninga vegna útfarar og upplýsingar um lífeyri og líftryggingar. Ekki þarf allt að liggja fyrir í upphafi, því Einar getur hjálpað þér að afla þess sem vantar og bent á það sem oft gleymist.
Hvað fæ ég í einkaskiptum?
Þjónustan nær til þessa:
- umsókn um leyfi til einkaskipta
- erfðafjárskýrsla til sýslumanns
- einkaskiptagerð sem erfingjar undirrita
- aðstoð við sölu eigna og úthlutun til erfingja
NánarFela: Hvað fæ ég í einkaskiptum?
Þú getur tekið eitt skref með Einari eða fengið hann með þér í gegnum allt ferlið, frá fyrstu spurningu til loka skipta.
Spurt og svarað um einkaskipti
Hver ber ábyrgð á skuldum búsins við einkaskipti?
Við einkaskipti taka erfingjar að jafnaði ábyrgð á skuldum búsins. Þess vegna er gott að þekkja stöðuna áður en sótt er um leyfi, og forkönnun á fjárhagsstöðu búsins sýnir hvort leiðin sé skynsamleg.
Hvað gerist ef leyfi fæst ekki innan sex mánaða?
Hafi skiptum ekki verið lokið með öðrum hætti getur kröfuhafi með gjaldfallna kröfu þá krafist opinberra skipta (skiptalög nr. 20/1991, 40. gr.). Fáðu leyfið áður en þessi tími er liðinn ef þú vilt að einkaskipti standi þér áfram til boða.
Hvað ef sýslumaður gengur á eftir erfingjum?
Hafi skiptum ekki verið ráðstafað innan fjögurra mánaða frá andláti skal sýslumaður skora á erfingja að efna til skipta, ella krefst hann opinberra skipta (skiptalög nr. 20/1991, 32. gr.). Svaraðu áskoruninni innan frestsins sem þar er settur.
Má framlengja frest til að ljúka skiptum?
Aðeins í undantekningartilvikum. Sýslumaður má lengja frestinn eftir skriflega og rökstudda beiðni erfingja ef óviðráðanleg atvik, sem erfingjum verður ekki gefin sök á, hindra að skiptum ljúki (skiptalög nr. 20/1991, 31. gr.). Skilaðu beiðninni áður en fresturinn rennur út og ekki gera ráð fyrir að hún verði samþykkt.
Þurfa allir erfingjar að samþykkja einkaskipti?
Einkaskipti byggjast á samstöðu erfingja. Ef einhver þeirra vill ekki taka þátt þarf að skoða hvort aðrar leiðir henti betur, svo sem opinber skipti. Einar metur stöðuna með þér.
Hver greiðir erfðafjárskatt við einkaskipti?
Erfðafjárskattur er 10% og leggst á skattstofn umfram frítekjumark (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 2. gr.). Erfingjar skila erfðafjárskýrslu til sýslumanns (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 6. gr.).
Lagagrundvöllur síðunnar
Skiptalög (skiptalög nr. 20/1991, 31. gr.), (skiptalög nr. 20/1991, 32. gr.) og (skiptalög nr. 20/1991, 40. gr.) fjalla um frestina. Lög um erfðafjárskatt (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 2. gr.) og (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 6. gr.) fjalla um skattinn og skýrsluna. Almenn upplýsing, ekki lögfræðiráðgjöf í þínu máli.
Tengd mál
Þjónusta Einars Huga Bjarnasonar hrl.
Síðast uppfært