Erfðafjárskýrsla og erfðafjárskattur

Erfingjar skila erfðafjárskýrslu til sýslumanns innan þeirra tímamarka sem greinir í leyfi til einkaskipta (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 6. gr.). Erfðafjárskattur er 10% og leggst á skattstofn umfram frítekjumark (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 2. gr.).

Á þessari síðu

Hvenær á að skila erfðafjárskýrslu?Hvenær á að leita til lögmanns?Hvað er erfðafjárskýrsla?Hvað er erfðafjárskattur og hve hár er hann?Hverjir greiða erfðafjárskatt?Erfir sambúðarmaki án þess að greiða skatt?Hvernig hjálpar Einar við erfðafjárskýrslu?Hvað þarf ég að hafa við höndina?

Hvenær á að skila erfðafjárskýrslu?

Fresturinn kemur fram í leyfinu sjálfu og er hluti af þeim skilyrðum sem sýslumaður setur.

Nánar

Erfingjar skila erfðafjárskýrslu til sýslumanns innan þeirra tímamarka sem greinir í leyfi til einkaskipta (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 6. gr.). Fresturinn er því ekki sá sami í öllum málum.

Frestur til að ljúka einkaskiptum er að jafnaði ekki lengri en eitt ár frá andláti, og sýslumaður getur framlengt hann (skiptalög nr. 20/1991, 31. gr.). Skýrslan þarf að vera frágengin innan þeirra tímamarka sem leyfið nefnir, og því borgar sig að hefjast handa snemma. Nánar er fjallað um tímalínuna á síðunni Hvað á að gera eftir andlát?.

Einar fylgist með frestunum og sér til þess að skýrslan sé tilbúin í tæka tíð.

Hvenær á að leita til lögmanns?

Þú getur kynnt þér skýrsluna og skattinn á eigin spýtur, en þú ættir að leita til lögmanns í þessum tilvikum:

Búið er stórt eða eignirnar fjölbreyttar, til dæmis fasteignir, ökutæki, hlutabréf og lífeyrir.
Þú veist ekki hvort skuldir séu í búinu eða hve miklu þær nema.
Erfingjar eru ósammála um verðmat eða skiptingu.
Sambúðarmaki er meðal þeirra sem eiga að njóta arfs.
Gjafir hafa verið gefnar í lifanda lífi og þú veist ekki hvernig þær hafa áhrif á skiptin. Um það er fjallað á síðunni Fyrirframgreiddur arfur og gjafir í lifanda lífi.
Fresturinn sem leyfið nefnir nálgast og þú ert ekki viss um hvar málið stendur.

Hvað er erfðafjárskýrsla?

Erfðafjárskýrsla er skjal sem erfingjar skila til sýslumanns þegar dánarbúi er skipt. Í henni kemur fram hvaða eignir voru í búinu, hvaða skuldir hvíldu á því og hvernig arfurinn skiptist milli erfingja.

Nánar

Á grundvelli skýrslunnar er erfðafjárskattur ákveðinn. Skýrslan er því ekki formsatriði sem hægt er að afgreiða á hlaupum. Hún byggist á yfirliti yfir eignir og skuldir, og villur í henni geta leitt til rangs skatts eða tafa í skiptunum. Þess vegna er mikilvægt að gögnin séu í lagi áður en hún er fyllt út.

Á vef Ísland.is er að finna almennar leiðbeiningar um erfðafjárskýrslu, en þar kemur ekki fram hvernig þær eiga við í þínu máli.

Hvað er erfðafjárskattur og hve hár er hann?

Skatturinn er ekki greiddur af öllum arfi, heldur aðeins af þeim hluta skattstofnsins sem fer yfir frítekjumarkið.

Nánar

Erfðafjárskattur er 10% og leggst á skattstofn umfram frítekjumark (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 2. gr.).

Frítekjumarkið er verðtryggt og breytist í upphafi hvers árs. Ráðherra auglýsir nýtt mark í hvert sinn. Af þeirri ástæðu er upphæðin ekki tilgreind hér, því hún yrði fljótt úrelt. Skoðaðu í staðinn núgildandi auglýsingu: núgildandi frítekjumark erfðafjárskatts.

Þegar Einar útbýr skýrsluna notar hann það mark sem gildir í þínu máli og sýnir þér hvernig niðurstaðan er fengin, svo þú sjáir hvað er lagt á og hvers vegna.

Hverjir greiða erfðafjárskatt?

Skatturinn leggst á arfinn og snertir því erfingjana.

Nánar

Gott er að hver og einn skilji hvernig skattstofninn var fundinn og hver hans hlutur er. Þegar skýrslan er gerð fyrir alla erfingja í einu er mikilvægt að allir sjái sömu tölurnar.

Sé ágreiningur um skiptingu arfsins eða um verðmat eigna getur það tafið skýrsluna. Um það er fjallað á síðunni Ágreiningur milli erfingja.

Erfir sambúðarmaki án þess að greiða skatt?

Sambúðarmaki sem erfir samkvæmt erfðaskrá þar sem hann er sérstaklega nefndur sem sambúðarmaki er undanþeginn erfðafjárskatti (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 2. gr.). Sjá Erfðaskrá – gerð og yfirferð.

Nánar

Maki í óvígðri sambúð er ekki lögerfingi og erfir því ekki án erfðaskrár (erfðalög nr. 8/1962, 1. gr.).

Þetta er skattaundanþága, ekki erfðaréttur. Hún bætir ekki upp skort á erfðaskrá og hún á við um erfðaskrána sjálfa og það hvernig sambúðarmakinn er nefndur í henni. Þess vegna skiptir orðalagið máli. Þeir sem búa í óvígðri sambúð og vilja að makinn njóti arfs ættu því að skoða síðuna um erfðaskrá.

Hvernig hjálpar Einar við erfðafjárskýrslu?

Einar tekur við gögnum um eignir og skuldir búsins og útbýr skýrsluna svo hún sé rétt og tilbúin til skila.

Nánar

Hann útskýrir hvernig skattstofninn er fundinn og hvað frítekjumarkið þýðir í þínu tilviki, þar á meðal fyrir sambúðarmaka.

Þetta færðu:

fullbúna erfðafjárskýrslu
skýringar á skattstofni og frítekjumarki
ráðgjöf um skattalega stöðu erfingja, þar á meðal sambúðarmaka

Skýrslan er yfirleitt hluti af einkaskiptum, og þá er hún útbúin samhliða skiptagerðinni. Hvað einkaskipti fela í sér er útskýrt á síðunni Einkaskipti dánarbús.

Hvað þarf ég að hafa við höndina?

Komdu með það sem þú átt til. Því betra yfirlit sem liggur fyrir, því auðveldara er að gera skýrsluna rétta. Gagnlegt er að hafa:

Vottorð um tilkynningu andláts.
Leyfi til einkaskipta, ef það hefur þegar verið veitt, því frestur til að skila skýrslunni kemur fram í því.
Yfirlit yfir fasteignir og ökutæki.
Bankayfirlit og upplýsingar um aðra reikninga.
Yfirlit yfir skuldir og lán.
Reikningar vegna útfarar.
Upplýsingar um lífeyri, líftryggingar og séreignarsparnað.
Nöfn og kennitölur erfingja og maka.
Erfðaskrá og kaupmáli, ef þau eru til.

Senda Einari það sem vantar

Nánar

Hafðu ekki áhyggjur þótt listinn sé ófullkominn. Einar hjálpar þér að afla þess sem vantar.

Spurt og svarað um erfðafjárskatt

Hvað er erfðafjárskattur og hve hár er hann?

Skatturinn er 10% og leggst á skattstofn umfram frítekjumark (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 2. gr.). Frítekjumarkið breytist í upphafi hvers árs þegar ráðherra auglýsir nýtt mark, og því er best að skoða nýjustu auglýsingu hverju sinni.

Hver skilar erfðafjárskýrslunni?

Erfingjar skila henni til sýslumanns (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 6. gr.). Einar getur útbúið skýrsluna fyrir þeirra hönd þannig að hún sé tilbúin til undirritunar.

Innan hvaða tíma þarf að skila skýrslunni?

Innan þeirra tímamarka sem greinir í leyfi til einkaskipta (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 6. gr.). Lestu leyfið vel, því frestinn er að finna þar.

Þarf sambúðarmaki að greiða erfðafjárskatt?

Ekki ef hann erfir samkvæmt erfðaskrá þar sem hann er sérstaklega nefndur sem sambúðarmaki (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 2. gr.). Án erfðaskrár erfir sambúðarmaki ekki (erfðalög nr. 8/1962, 1. gr.).

Er frítekjumarkið alltaf það sama?

Nei. Það er verðtryggt og breytist í upphafi hvers árs. Sú fjárhæð sem gilti í fyrra gildir því ekki endilega í ár. Skoðaðu auglýsingu ráðherra á Ísland.is eða spyrðu Einar.

Þarf ég að skila skýrslu ef búið er lítið?

Erfingjar skila erfðafjárskýrslu til sýslumanns í tengslum við skiptin (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 6. gr.). Hvort skattur falli á ræðst síðan af því hvort skattstofninn fari yfir frítekjumarkið. Einar fer yfir stöðuna í þínu máli ef þú ert í vafa.

Hvar fæ ég leiðbeiningar um skýrsluna?

Á Ísland.is eru almennar leiðbeiningar. Þær taka ekki mið af þinni stöðu, og því getur Einar farið yfir hana með þér.

Lagagrundvöllur síðunnar

Lög um erfðafjárskatt: (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 2. gr.) um skatthlutfall, frítekjumark og undanþágu sambúðarmaka, (lög um erfðafjárskatt nr. 14/2004, 6. gr.) um skil á erfðafjárskýrslu. Frestir til að ljúka einkaskiptum: (skiptalög nr. 20/1991, 31. gr.). Lögerfingjar og sambúð: (erfðalög nr. 8/1962, 1. gr.). Frítekjumark er auglýst árlega af ráðherra og er því ekki tilgreint hér.

Tengd mál

Þjónusta Einars Huga Bjarnasonar hrl.

Síðast uppfært 5. október 2026